Vasiyet

Erken öleceğim göreceksiniz 

İçimden uzaklaştı bir atın kişnemesi

Gül soldurdum, dışlandım bir bahçeden 

Duvar sandım bileğime çaktım çiviyi 

Kibritimi kaybettim, yoğunlaştı karanlık 

Uğraştım, yakamadım güneş sandığım mumu 

Bir çığlığı ezberime aldım ben
İyiye çıkmayacak tabut yorumu 

Kimse bulup getirmedi annemin gülüşünü 

Babamın öldüğü gün evden çıkıp gitmişti 

Yanlış masal kahramanı olduğumu, tuhaftır 

Masalsız büyüyen çocuklar söylemişti 

Sokağın öbür ucunda tabelasız bir dükkan 

Kör makasın kestiği kumaş parçacıkları 

Aşk gömleği dikecekmiş, prova bekliyor 

Ustalık trenini kaçırmış terzi çırağı 

Kumaşım araya gitti, yenisini alamam 

Usta gibi konuşan bir çırağa inandım 

Hazırdım okyanusun tuzlu suyunu içmeye 

Yağmur birikintisine eğilmek zorunda kaldım 

Tabut sözcüğündeki ürpertinin anlamı 

Lekesiz beyazlık verir umarım kefenime 

Annem öldüğünde öyle yapmıştım 

Gül çakın tabutuma çivi yerine

Abdülkadir Budak

***

Gündemimde “Rus ruleti”, bir mermi çekirdeği 

Bir bıçağın kınıyla yenilediği sözleşme 

Fırtınasız denizde gemilerin batışı 

Tabancaya mermi koymayı  unutmak düelloda 

Gündemimde bahçıvanın çiçeksiz intiharı 

[…] 

Aşkın hisse senetleri değer kaybediyor hep 

Etin tadına bakılıp bırakılan borsada 

Bir bıçağın kendine saplanması gündemde 

Yarasına bastırarak kapıya kadar gelip 

Sokağa çıkması duygularımın 

Birisinin omzuma dokunup hişşşt demesi 

Yeniden çekilmesi büyük yalnızlığına 

Rus ruleti sonunda bir mermi çekirdeği

***

“Kar Manzarası” başlıklı şiirde görünen, ömre yağan kardır. Yaz mevsimi, ömrün olgunluk çağıdır ve yerini, yaşlılığa bırakmaya mecburdur. Sonsuzluk arzusu taşıyan insan, yaza aldanmıştır. Onun bitişini görmek insan ruhuna ağır gelir. İnsan yazın bitişini, kışın gelişini bu manzarayı görünceye kadar kabullenemez:

Eskimiş bir arkadaşlık anısına mı benzer, 

Kanı yerde kalmış günün kara düşen manzarası? 

Yaz geçmiş, nerden belli bir yaz daha göreceğim 

Ne kadar büyümüşüm, kızım gelin adayı 

[…] 

Tabancamı yitirdim, ona güveniyordum 

Bir acıyı şakağımda duydum-duymadım olurdu 

Bunu biri söylerdi gelin adayı kızıma 

Donarak ölme provası yapıyor duygularım 

Yazın yolunu kesmiş bir kış manzarasında

Kızının gelin adayı olacak kadar büyüdüğünü gören Budak, geçip giden zamanla beraber kendisinin de yaşlandığını ve ölüme doğru gitmeye başladığını fark eder. Bir yaz daha göreceğinden endişe eder. Şiirin ikinci bölümünde yer alan “Bir acıyı şakağımda duydum-duymadım olurdu” mısrası da bize intihar fikrini çağrıştırır. 

“Kar Manzarası” şiirinde şair, Abdülkadir Budak, mevsimler paralelinde ölüm temasını ele alırken; “Bay Bay” şiirinde de karla kefen arasında beyazlık açısından benzerlik kurar. Bu şiirde, Türk edebiyatında alışılmış bir benzetme olan, kış-ölüm benzetmesi yapılmıştır.

Nisanın hatırı vardı mayısın acelesi 

Bahar uzaklaşıverdi “az kaldı kışa” 

Valizime gökyüzünü sığdırdım 

Şiirler, kuşların aziz hatırasına 

Karla kefen arasında koşutluk kuruyor beyaz 

Çok derin üşüyorum benzedim kışa

“O Zaman Şimdi” şimdi şiirinde şair, gençlik yılarını ve şu anki yaşını kıyaslar. İnsanın yaşı ne kadar ilerlerse ilerlesin gönül yaşı kolay kolay değişmez. Yaşın ilerlemesiyle birlikte insan, ölüme bir adım daha yaklaşmış olur. Şair, genç iken ömrünü bir sevgilinin saçlarına dadanmış rüzgarla değişmeye hazır olduğunu, kırk küsür yaşında bile aynı hayallere yüreğinde yer verdiğini söyler. Bu çelişki içinde kalan şair,ölüme doğru gidişi hüzünle seyreder, bir kadının vücudunu ısıtmayan bedenini toprağa ısıtmaya en büyük aday olarak görür: 

“Gencidim, ömrümü değişmeye hazırdım 

Sevgilimin saçlarına dadanmış bir rüzgarla 

O zamanlar öyleydi de, şimdi farklı mı sanki 

Kırk küsür yaşımda bile yine bildik ütopya 

Ateşi haklı çıkaran aşkları sorgularken 

Külden alıntı yapmak düştü payıma 

Bir kadının koynunu ısıtamayan vücut 

En büyük adaydır şimdi toprağı ısıtmaya”

“Soğuma” şiiri elli yaşın sınırına dayanmış bir adamın yaşının ilerlemesini ve buna bağlı olarak içinde ölüm korkusunun belirmesini anlattığı şiirdir. Burada, yaşın ilerlemesine rağmen heveslerin gençlik dönemindeki heyecanla devam etmesi anlatılırken, bu çelişkiyi yaşayan insanın ölümü kabullenemediği gerçeği gözler önüne serilir. Şair, ölümü, kendinden uzaklaşmaya ve caddelerin içindeki sokağa kapanmasına benzetir. Yaşın ilerlemesiyle her şey yavaş yavaş anlamını yitirmeye başladığını düşünen Budak, bu duygular içinde yanmış kömürün soba için bir anlamı olmadığı gibi, elli yaşın da ömür için bir anlamı yoktur, der: 

“Anılara ne oldu? Madenden çabuk soğuyor 

Yaş elli mi oluyor, ki balkon çiçekleri 

Bahçe düşlerine nokta koyuyor. 

Bir arkadaş sesi gibi sıcaktım düne kadar 

Her kilidin üzerinde anahtarı vardı 

Nehir demiştim dördüncü dizede 

Düşen köprü mü sulara, zaman mı? 

Dudakta bir öpüşün soğurken sıcaklığı 

Yaş elli mi oluyor, öylemi geliyor bana? 

Ölüm dediğin nedir, kendinden uzaklaşmak 

Caddelerin kapanması içindeki sokağa 

[…] 

Farkım yok sararmış pencere perdesinden 

Yanmış kömür soba için ne anlama gelirse 

Elli yaşın sınırında o anlamı buldum ben”

Abdülkadir Budak

Her kitapta başka bir kimlik ve kişilik sergilemeyi yanlış bulan Budak, bu davranışı değişmekten gelişmekten sananları, pop çağının hızlı tüketilme mantığına hizmet etmekle suçlar. Belirsizliğin zenginlikten sayılmasını eleştirir. Ona göre şiirin kendine özgü söyleyiş özellikleri, imge alanları, özel sözcükleri olmalıdır. Şair, neyi nasıl yazarsa yazsın kendisi olmalı, tutarlılığını korumalıdır. 

Figen Bulut