Güvercin Gerdanlığı

Haiku, ölüm karşısında içinde şakacıdır: Onun neşesi, bütün ağırlığıyla ölümle birlikte duyulan yaşamın neşesidir. Çiyoni'nin "benim küçük yusufçuk avcım" diyerek ölmüş oğluyla ilgili yaptığı şakadır bu. Bu anlamda, Başo'nun, ölüm-döşeği haikusunu şöyle de anlayabiliriz: Her haikun, onu yazdıktan hemen sonra ölecek durumdaysan -ölmeyi düşünüyor, ya da öleceğini biliyorsan-jiseindir. Yani, her haiku, zaten, şakacılığında, ölüm taşır. Şimdi anlıyorum: Rilke'nin yukarıda verdiğim mezartaşı yazıtı, tabii ki, jiseisiydi-kan kanseri olduğunu ve öleceğini öğrendikten sonra, mezartaşına yazılsın diye, yazdığı... (Gene ayraç içinde şunu da belirteyim: bu jisei, kendi yazanına yönelik, bir 'seslenme'li haiku, aynı zamanda- -kendi mezarının üstündeki taşa yazılacağı için de, 'iltifat' ettiği 'evsahibi' kendisi olacak-bkz Dizin...) Bu kadar sözünü ettikten sonra, şimdi de sıra, bir saplama yaparak, 'yaşama veda' anlamına gelen jisei 'ye örn...

Sıçrayan sudan mı İrkilip dökülüyor Sarıgülün yaprakları? Basho

Ne acınacak hali vardı Şu sıska orkidenin. Ama tomurcuklandı işte! Matsuo Basho

Güz- kuşlarla bulutlar bile yaşlı görünüyorlar Başo

Bütün gün şakıdı durdu tarlakuşu- günler ne kadar kısa! Başo

Tırtılın biri Kemiriyor çeltiği Ses çıkartmadan Başo

Güz rüzgarları esiyor gene de ne kadar yeşil kestane kozalakları Başo

Yapabilseydim düşen kiraz çiçeği gibi söylerdim şiirimi Matsuo Başo Hayyam eski öğrencisi Semerkantlı Nizami'yle 1112 ya da 1113 yılında karşılaşır. Samimi bir söyleşi sırasında Hayyam der ki: "Benim gömütüm öyle bir yerde olacak ki, kuzey rüzgarları yılda 2 kez üstümü tomurcuklar, çiçeklerle örtecek." Hayyam'ın boş laf etmeyeceğine inandığı halde bu sözü kuşkuyla karşılayan Nizami, Hayyam öldükten 4 yıl kadar sonra Nişabur'a gider: "Mezarı buldum. Bir bahçe duvarının dibindeydi. Armut ve şeftali ağaçlarının dalları sarkıyordu. Meyve dolu dallardan o kadar çiçek ve tomurcuk dökülmüştü ki Hayyam'ın yattığı yer görünmez olmuştu. Yıllar önce söylediğini anımsadım da ağladım."  Kaynak:  www.piktobet.net/

Geceyarısı ayazında Korkuluğun gömleğini giyip Uyuyacağım. Matsuo Başo Çeviren:Erdal Ceyhan

Süsen çiçekleri açtı ayaklarımda sanki- sandallarımın mavi bağları Matsuo Başo

Günün sonuna doğru küçük bir çayevine vardım oturdum. Kelebek adlı genç bir kadın bana küçük bir ipek parçası uzattı ve adını konu alan bir şiir yazmamı rica etti.               Nasıl tatlı bir tütsü               yanıyor kanatlarında,               zarif bir orkideye               konmuş Kelebek'in. Matsuo Başô kuzeye giden ince yol ve diğer gezi notları / YKY - 1994 Çeviri: Coşkun Yerli

Çok soğuktu, ama aynı odada uyuyorduk, rahattı içimiz. Matsuo Başo

Kuru kiraz ağacı dişsiz yaşlı bir kadın gibi anarak gençliğini çiçeklerle donanmış. Matsuo Başo

Erik çiçeklerinden beyaz bir örtü, ama nerde turnalar, dallara mı gizlendiler? Matsuo Başo

O kadar da çabuk öleceği nasıl anlaşılsın ağustosböceğinin sesinden? Matsuo Başo

Güz rüzgârı esiyor, Yoşimoto'nun taş yüreği gibi soğuk. Matsuo Başo

Kışın ilk yağmuru ile ne de güzel taranmış çaylağın sık tüyleri. Matsuo Başo

Her yanda şu sırnaşık çalı yoncaları, pek terbiyesizler, ama pek de güzel. Matsuo Başo

Omi'de bir dostla oturdum da, isteksiz elveda dedim giden bahara Matsuo Başo

Hasta yatıyorum yolun yarısında, dönüyor düşlerim kuruyan çayırlarda. Matsuo Başo