Güvercin Gerdanlığı

Bir hafta önceki yazımda takip ettiğim dergilerden birinin, “ Adam Öykü” olduğundan söz etmiştim. Adam Öykü şimdilerde çıkmıyor. Ama çıkmaması, onun değerini ve önemini hiç bir zaman azaltmaz. O bir dönem çıkmış, görevini yapmış, 2005’te kapanmış, köşe omuzları dik, raflardaki yerini almıştır. Dergi, yapraklarını aralamaya devam edenlere göz kırpmayı ihmal etmemiştir. Ben her zaman için buradayım, dercesine. Erdal Öz’ü tanımayan yok gibidir. Ama yine de birkaç satır: 1935 doğumlu. 1969’ da Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ ni bitirmiş. 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında üç kez tutuklanmış, yargılanmış, işkencelerden geçmiş, en sonunda aklanmış bir yazar ve yayıncı. 2006’ da akciğer kanserinden kaybettik. “ A Dergisi”nin kurucularından ve Can Yayınları’nın 1980 yılındaki kurucusu. Bazı romanları: Yaralısın, Gülünün Solduğu Akşam, Defterimde Kuş Sesleri... Bazı Öykü Kitapları: Havada Kar Sesi Var, Cam Kırıkları.. . Ayrıca gezi yazıları ve çocuk kitapları var. Anton Çehov’u da tanımay...

Tam adıyla söyleyeyim: Anton Pavloviç Çehov 'la lise son sınıfta tanıştım. İstanbul Hukuk Fakültesi birinci sınıf öğrencisiyken tam bir Çehov tutkunuydum. Türkiye'de ilk Çehov öykülerini, dergilerde, Servet Lünel, Erol Güney ve Oğuz Peltek'in yaptıkları çevirilerle tanımıştım. Dergilerde, özellikle de Varlık dergisinde sık sık bu kişilerin çevirdiği Çehov öyküleri yayımlanıyordu. Sonra kitap olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın (o zamanki adıyla Maarif Vekâleti'nin) çıkardığı “klasikler dizisi”nde Hikâyeler başlığı altında iki cilt olarak çıkmıştı öyküler. Servet Lünel'in, Oğuz Peltek'in yaşayıp yaşamadığını bilmiyorum, ama Erol Güney'in o çok baskılı tek partili dönemde, yurttaşlıktan atıldığını, o günden beri de İsrail'de yaşadığını biliyorum. Bu üç isim aklımda kalmış: Servet Lünel, Oğuz Peltek ve Erol Güney. O iki ciltlik kitabın ilk cildinin hemen başında, Çehov'un öykücülüğüne değinen, şimdi kime ait olduğunu hatırlamadığım, çok güzel bir ...

bu şiir sandığın şey yangıdır içsavaş, anı kurtarma operasyonu ne varsa ölü ele geçirilecektir hayattan veba uykunun pençesinde lime lime ölümden önceki o boşaltılmış bölgede –tıknefes bekleme odasıdır artık gövde– yani eşikte eşyayla göz göze kısa süreli özlemler giderilecektir şimdi sen boş ver şu hayatta kalma oyunlarını kök salma hevesinden de hızla geçilecektir herkes herkese kimse olunca dünya denen bu katılık daha da küçülecek gün bir hayvan gibi uyurken tutkusu sessizliğinde gizli aşka ilhak edilecektir şimdiyi gelecek için heder edenler insan ne olmak isterse o amaçsızlığını seviyorum sokakların her şey içimizden geçiyor bir ölü nasıl kokar onu düşünüyorum ben koku özlenir, düşlenir, düşünülebilirdir bu size garip gelebilir araya ölüm girince yabancılaşır insan kendine delik bir ayakkabı bazen adalettir dünyanın katılığını çözüp eritir kardeşliği yapar gösterir ki kuşların şarkısı sayarız onu vakitsiz bulutların kışkırttığı sesi denize açılan ona ...

Ben ölsem be anacığım Nem var ki sana kalacak Ceketimi kasap alacak, Pardösömü bakkal Borcuma mahsuben... Ya aşklarım Ya şiirlerim ne olacak Ya sen ele güne karşı Nasıl bakacaksın insan yüzüne Hulasa anacığım Ne ambarda darım Ne evde karım var. Çıplak doğurdun beni Çıplak gideceğim Rüştü Onur

Şöhreti fethe koşan bir aydınlar ordusu. Kimi yarı yolda kalacak, kimi yol değiştirecektir bu akıncıların. Belki hiçbiri varamayacaktır hedefe. Genç düşünce, dergilerde kanat çırpar. Yasak bölge tanımayan bir tecessüs; tanımayan, daha doğrusu tanımak istemeyen. En çatık kaşlılarda bile insanı gülümseten bir “itimât-ı nefs”, dünyanın kendisiyle başladığını vehmeden bir saffet var. Tomurcukların vaitkâr gururu. Bir şehrin iç sokakları gibi mahrem ve samimidirler. Devrin çehresini makyajsız olarak onlarda bulursunuz. Müzeden çok antikacı dükkânı, mühmel ve derbeder. Kitap, istikbale yollanan mektup… smokin giyen heyecan, mumyalanan tefekkür. Kitap ve gazete… biri zamanın dışındadır, öteki “an”ın kendisi. Kitap, beraber yaşar sizinle, beraber büyür. Gazete, okununca biter. Kitap fazla ciddi, gazete fazla sorumsuz. Dergi, hür tefekkürün kalesi. Belki serseri ama taze ve sıcak bir tefekkür. Kitap, çok defa tek insanın eseri, tek düşüncenin yankısı; dergi bir zekâlar topluluğunun. Bir...

“(…) Bahar geldi, gördün mü? Ben gördüm. Bir Çingene kızının göğsünde idi. Bir insan kokusu duydum Mürüvet’te.  İsmi Mürüvet’ti. Çayırlara uzanmıştı. Dişlerinin koyu, sarıya çalar bir beyaz rengi vardı. Bir mahalle kızının arkadaşına ağzından çıkarıp al sen çiğne dediği sakızının renginde… Ağzı ot kokuyordu.  Gözleri siyah bir çiçekti, insanlarda açan.   Ne çiçek açmış erik ağacına, ne yeşil kafasını kundaktan çıkarmış incir yapraklarına, sümbüllere, ne de şebboylara imrendim. Hepsi, tahta havaleler, çalılar, çitler ve tel örgüleri arasından bakıyorlar insana. Erikler, sümbüller, şeftaliler bile insanoğlunun bir tanesinin elinde. Mürüvet’in hiçbir şeyi yoktu. Dudaklarından öptüm onun. Yirmi beş kuruş mukabilinde… (…)” (İnsanlığın Haline Doğru başlıklı dizinin IV numaralı son yazısından ) “(…) Her yerde belki yaşamadan yaşadım. Bir evde doğdum. Komşuda esmer bir kız sevdim. Sabahleyin uyandığım zaman onun belirsiz hayaliyle uyanırdım. İçimde o v...