SONSUZ GÜL

Susanna Bombal'a

Hicret’in ardında beş yüz yıl.

İran kendi minarelerinden

çöl mızraklarının saldırısını seyretti,

Nişapurlu Attar da bir güle baktı

sessiz sözcükler söyleyerek

dua eden biri değil de, düşünen biri gibi:

“Kırılgan küren elimde. Ve zaman

büküyor ikimizi de, biz farkında olmadan,

bu akşam saatinde, unutulmuş bir bahçede.

Senin tüy gibi gövden havada nem içinde.

Kokunun yoğun ve sürekli yayılışı

yaşlı ve yıpranan yüzüme yükseliyor.

Ama ben seni bir düşün katmanları arasında

ya da bu bahçede bir sabah görmüş olan o çocuktan

çok daha uzun bir zamandan beri tanıyorum.

Güneşin beyazlığı senin olabilir,

ayın yaldızı ya da zafer kazanmış kılıçtaki

kurumuş kırmızı kan lekesi de.

Ben körüm, bir şey de bilmiyorum. Ama

gidilecek daha çok yol olduğunu ve her şeyin

eşyanın sonsuzluğu olduğunu görüyorum. Sen

müziksin, ırmaklar, gökler, saraylar, meleklersin,

Ey sınırsız, gizdeş sonsuz gül, sonunda

Tanrının benim ölü gözlerime göstereceği.

Jorge Luis Borges

Sonsuz Gül

Simón Carbajal

Antelo kırlarında, 90’lara doğru

Tanımış babam onu. Belki değişmiştir

Unutulmuş bir iki önemsiz sözcük.

Tek bir yönüyle anımsıyordu onu:

Esmer sol elinin üstündeki

Çizik çizik pençe izleri. Çiftlikte

Herkes payına düşeni yapardı:

Biri terbiyeci, öteki sığırtmaç,

Berikinin üstüne yok kement atmada

Simón Carbajal da jaguar avcısı.

Dadanacak olsa sürülerine bir jaguar

Ya da karanlıkta kükreyişi duyulsa,

Carbajal dağlara çıkardı iz sürmeye.

Bıçağını, köpekleri alıp giderdi.

Sonunda onu çayırda kıstırırdı.

Üstüne salardı köpeklerini. Sarı renkli

Canavar üstüne atılır onun

Adam da pelerinini sallardı sol koluyla

Hem kalkanıydı bu avcının hem de

Çığırtkan kuşu. Apak karnı bir an

Boşlukta çakardı korumasız. Hayvan

Çeliğin içine gömülüşünü duyardı ölümüne.

Dövüşleri ölümcül ve sonsuz olurdu.

Hep aynı jaguarı öldürüyordu avcı,

O ölümsüz hayvanı. Çok da şaşırmayın

Bu yazgıya. Sizinki de aynı benimki de,

yalnızca bizim jaguarın çok değişik halleri var

kılık değiştiriyor hiç durmadan. Adı bir an

nefret oluyor, bir an sevda, bir an alın yazısı

Jorge Luis Borges

İntihar

Tek yıldız kalmayacak gecede.

Gece kalmayacak.

Ben ölürken dayanılmaz evren de

tüm varlığıyla ölecek benimle,

Sileceğim piramitleri, madalyaları,

Kıtaları ve yüzleri.

Sileceğim geçmişin birikimini.

Toz edeceğim tarihi, tozu toz.

Son günbatımını seyrediyorum şimdi.

Son kuşu dinliyorum.

Kimseye hiçbir şey bırakmıyorum.

Jorge Luis Borges

Sonsuz Gül

Pars

Güçlü parmaklıkların ardında pars

Tekdüze yürüyüşünü sürdürecek

Kara bir kuyum, hüzün ve tutsaklık

Olan yazgısına (kendisi habersiz).

Binlercesi gelir geçer ve binlercesi

Geri döner, ancak tek ve sonsuzdur

Ölümcül Pars, Yunanlının düşüne giren

Ölümsüz Akhilleos’un tasarladığı

yolu tasarlarken, ininde.

Çayırlardan ve dağlardan habersiz,

Titreşen iç organları

Kör boğazını doyuracak geyikleriyle.

Gökyüzü boşa değişir durur. Herkesin

Payına düşen yolculuk önceden belirlenmiştir.

Jorge Luis Borges

Ben

O kafatası, o gizli yürek, kanın

Hiç görmediğim o yolları,

Düşlerin o yeraltı dehlizleri, o Protheus,

O iç organlar, o ense, o iskelet.

Onların hepsiyim ben. Garip ama,

Bir kılıcın, önce altına, sonra külrengine,

Sonra da hiçliğe dönüşerek batan

Yapayalnız bir güneşin de anısıyım ben.

Limanda yavaş yavaş yaklaşan gemileri

Seyreden biriyim. O az bulunur kitaplar,

Zamanla aşınan gravürler de;

Göçüp gitmiş ölüleri kıskanan da ben.

İşin daha garibi bir evin bir köşesinde

Bu sözcükleri ağ gibi ören o adam olmam.

Jorge Luis Borges

Browning Şair Olmaya Karar Veriyor

Londra’nın bu kızıl labirentlerinde

bakıyorum en garibini seçmişim insan

uğraşlarının, bir bakıma hepsi de,

kendine göre, öyle olsalar bile.

Ele geçmez cıvada

felsefe taşını arayan

simyacılar gibi

sıradan sözcükler yapacağım

-hileli kumarbaz kâğıtları,

halkın uydurduğu sözler-

Thor esin ve patlama,

gök gürlemesi ve tapınmayken

onları büyülerinden vazgeçireceğim.

Bugünün deyişiyle,

sırası gelince ben de

ölümsüz sözler söyleyeceğim;

daha değersiz olmamaya çalışacağım

Byron’un yüce yankısından.

Yaralanmaz olacak ben olan bu toz.

Bir kadın aşkımı paylaşırsa,

şiirim onuncu katına değecek eşmerkezli göklerin;

bir kadın omuz silkerse aşkıma,

ezgiler yaratacağım hüznümden,

zamanın içinde yankılanan koca bir nehir.

Kendimi unutarak yaşayacağım.

Görür gibi olup unuttuğum o yüz olacağım

Hainliğin kutsal yazgısını

kabul eden Yehuda,

bataklıktaki Caliban,

korkusuz ve inançsız ölen

paralı asker olacağım,

yazgının geri çevirdiği yüzüğü

görmekten korkan Polycrates,

benden nefret eden o dost olacağım.

İran bülbülü sunacak bana, Roma kılıcı..

Maskeler, derin acılar, dirilişler

örüp sökecek alın yazımı

ve ben bir yerde Robert Browning olacağım.

Jorge Luis Borges

BAZEN KULAK GÖZDEN ÖNCE AŞIK OLUR

Ey insanlar! Kulağım şu kabileden birine âşıktır

Bazen kulak gözden önce âşık olur 

Bana, “gözlerini görmüyoruz senin” dediler; onlara dedim ki: 

Kulak da göz gibidir. Kalbe, olan şeyleri gösterir.

Beşşâr b. Burd

Beşşâr âmâ bir şairdir. Bir gün mecliste kulağına bir cariyenin sesi gelir. Cariye Cerir’in “Huri gibi parıldayan gözler bizi öldürdüler sonra da diriltmeden gittiler” diye başlayan şiirini inşat etmektedir. Beşşar bunun üzerine mezkur mısranın yer aldığı şiirini yazar ve bir akrabasıyla gönderir. Böylece Arap edebiyatının en güzel aşk şiirlerinden biri ortaya çıkar.

Hamza Ünal