16 Mart 2013

İyi Tarafım

Teslim oldum olalı
zalim tabiatıma
ve çığırından çıkmış hayatımın
gerisindeki miskinliğe,
iyi tarafım
( ki neresidir, pek kestirememiştim daha önce )
ortaya çıkmaya başladı
hiç tanımadığım
insanların düşlerinde.
Aldığım mektuplara göre
yararlı oluyormuşum kendimce,
bazen bir akıl vererek
bazen de, tehlikeli durumların
tam ortalık yerinde
bir kurtuluş yolu göstererek.

Kış güç topluyor giderek
zayıf naif stratejilerime karşı.
Yataktan çıkamaz oldum.
Yürü, küçük asker
ruhani görevlerinin peşinde
delip geç engin kanada gecesini
seni kimse tutamaz artık
o pırıl pırıl köprüyü
korkmadan yürü
O köprü ki, günlük hayatımın çöküşü
üstünde yükseldi gökyüzüne.

Leonard Cohen
Çeviri: Meltem Ahıska

bir kadına dokunmayı özlüyorum

bir kadına dokunmayı özlüyorum
çünkü sevdiğim çok uzakta
bugün gelmedi
gelmeyecek yarın da.
kusursuz bir ten yok, kadınımın
kemiklerini saran ten gibi
ama yalnız kaldığımda
o öyle uzakta ki:
sanki hacıların ziyaret ettiği
papazların esinlendiği
şatolu bir kentteki
bir başyapıt gibi.
heyhat, ne böylesine derin
bir aşka gidebiliyorum
ne de korunmak istediğim bir sevginin
yanında uyuyabiliyorum.
ama bir kadına dokunmayı özlüyorum ben.
çünkü ten sıcak ve tatlı.
soğuk iskeletler geçiyor her gece
ayaklarımın dibinden.

Leonard Cohen



Huzur

Bir çok kereler huzurun geldiğini sandım,
Huzur çok uzaktayken;
Karayı görüşü gibi gemisi batmış adamların
Denizin ortasındayken,

Ve çırpındım daha tembelce, yine de kanıtlamak için,
Ne kadar umutsuz olsamda ben,
Varlığını kaç tane sahilin
Yatan limana gelmeden.

Emily Dickinson


Kıskançlık

Köyün civarını, çiçek açmış şeftalilerin dibinde derileri pul pul çobanlarla dinlenerek, ekseriya, bahar güneşine sarılıp yürüyerek dolaştım.

Dağlara türkü söyleyen ufacık çobana:

“Karnım aç, yavru” dedim.

Dağarcığından kumlu köy ekmeği ve suyu seli kaçmış Mihaliç peyniri çıkarıp verdi. Pınar buldum, su içtim.

Köye akşama doğru ancak varabildim. Meydandan geçerken ağalar el ettiler.

“Muallim Efendi,” dediler “Bir çayımızı içmen mi?”

“İçeriz be ağa” dedik.

Arkalıksız ufak iskemleye çöktük. Ağalar:

“Eee…Yoruldun zaar. Koca cumayı dağda bayırda ne diye geçirirsin anlamayız. Sizin sırrınıza akıl ermez ki. Biz eski zaman insanı ne anlarız yenilerin keyfinden, eğlencesinden.”

“Ağalar be, siz her gün dağda bayırdasınız. Ben, çocuklarla şu kümes gibi yerde pinekliyorum. Bir cumayı sizin gibi geçirsem çok mu?”

Sustular. Biraz sonra:

“Eh, size doyum olmaz” dedim.

Ağalardan hangisinin çay paramı vereceğini bilemediğim, aralarında bu şerefi paylaşamayacaklarını tahmin ettiğim için iki kuruşu fincanın kenarına bıraktım.

“Olmaz… Olmaz…” diye bağrıştılar.

“Biz çağırdıktı.”

“Ziyanı yok” dedim. “ Ben de sizi çağırırsam, siz de kendi paranızı verirsiniz.”

“Hay köftehor hay! “ dediler. “Akıllı bu Muallim Efendi”

*

Eve varınca karım Fadime kapıyı açar. Tatlı tatlı güler. Bu kızı sevmiyorum ama hoşuma gidiyor. Elin fakir çocuğuna fakir Fadime‘yi ağalar zorla nikah ediverdiler.

“Kızın sende gözü var. Eh diyiver işte”

Bir gün diyiverdim. Akşama Fadime geliverdi. Bir kuzu, iki bakır mangal, dört tencere, bir sini, iki şilte, beş altı yastık ve yorgan yüzü de beraber getirdi. Konu komşu:

“Muallimin evi tamtakırdı,” dediler. “Bereket Fadime’ye, şanlı şerefli oldu.”

Fadime’ye gel, dedim, geldi. Git, dedim, gitti. Ne yalan söyleyeyim beni hiç rahatsız etmedi. Bazı korkunç geceler, insanlığımın bütün iştihasıyla ona sarıldım da.. Öptüm de..

Fakat sonraları düşünüp taşındım. Fadime’yi kendime eş bulamadım. Kendi kendime sana arkadaş lazım, kadının ne lüzumu vardı ki. Başkalarının çocuklarını sevmesini bildikten sonra kendi çocuğun olsun diye heveslenmenin budalalığından geliyor. Mesela şimdi koskoca koç olan Fadime’nin gelinlik kuzusunu her akşam dağdan getiren esmer, güzel delikanlı çoban Fadime için ne biçilmiş kaftandı. Ne güzel eş olurlardı. Onları bir şair görse ne şiirler yazmazdı. Biraz evvel kahve önünde otururken geçtiğini gördüğüm çoban Hüsrev’in çağrışımıyla böylece düşünüp yol alıyordum.

Evin arkasında üç dört dönümlük bir bahçemiz vardı. Çitten, her akşam yaptığım gibi, mektepten kalmış spor aşkıyla atladım. Çimenlerin üstüne akşam gölgeleri dolmuştu. Otlar kopkoyu, İstanbul kızlarının yeşil gözleri gibi derin bir renk almışlardı. Gölgelere çarpmamak için mi ihtiyatla yürüyordum nedir, birden durakladım. Hemen hemen kulağımın dibinden Hüsrev’in sesi geliyordu. Fındıkların dibindeydiler. Yapraklar, kafalarını örtüyordu. Fadime acayip, şimdiye kadar hiç farkına varmadığım bir lirizmle:

“Koca Hüsrev, delikanlı oldun gittin be. Eh Karagöz iyi döğüşüyor mu, bakalım?” diyordu.

“Sorma Fadime. Geçen gün Celil Ağanın kara koçunu bir altüst etti, görseydin. Celil’in koçu bir kaçıyordu ki.”

“Kaçırır Karagözüm kaçırtır!”

Yapraklar kafalarını örtüyordu. Koç ortada, parlak, yağlı boynuzlarıyla gölgelerin içinde heybetli bir Satir olmuştu.

Yaprakları ayırarak yaklaştım. Hüsrev, Fadime’nin elini tutmuştu. Beni görünce çekmedi. Filozoflaşarak içimden:

“17 yaşında bir erkek çocuk on yedi yaşında bir kız çocuğunun elini tutarsa, 35 yaşındaki erkek 17 yaşındaki kızın kocası da olsa şaşmamalıdır,” dedim.

“Merhaba oğul, Fadime nasılsın?” dedim. Koçu biraz sevdim, yürüdüm. İçim ezikti, yüreğimde bir bulantı vardı. Buna rağmen yaprakların arasında konuşmalarına devam eden iki mahlukun cümbüşünden aldığım bir buruk lezzetle, ıslık çalarak kitaplarımın arasına atıldım.

Fadime, neden sonra, odaya ayak parmaklarının ucuna basarak girdi. Kınalı ellerini ovuşturarak:

“Yemek hazır, ağa” dedi.

“Hiç iştahım yok Fadimecik, sen otur ye, ben yatarken kendim bir şeyler bulur , yerim” dedim.

Sait Faik Abasıyanık
Varlık, 1934

Münzevinin Aynaları

XIX

varımı yoğumu sokağa döktüm,
kostümlerimi, pabuçlarımı dağıttım gelip geçene,
kitaplarımı ve plaklarımı
geridönüşümcülere verdim, parasız,
senin ayağının önünü temizlemek
ve yolunu kısaltmak için;

sonra kapıları dayadım ardına kadar
yersizlere, yurtsuzlara, evsizlere açtım evimi,
içlerinde belki sen de olursun diye,
yüzlerinde, gözlerinde, gönüllerinde belki
sen de olursun diye.

bir âsa, bir hırka, dağlara çıkıyorum şimdi,
dağlara, taşlara akıl soruyorum,
dağcılık deniyorum,

dağ gibi yığıyorum, yaşanmış, yaşanmamış
bende ne kaldıysa, geriye,
ne kaldıysa ben diyen, benim! diyen,
kendini benim sanan,
dağ gibi yığıyorum önüme,
dağıtmak için hepsini
kurda kuşa, akşam yeline;

her şey gitsin, her şey,
bir sen kalasın diye,
bir sen kalasın, geriye.


XX

Çıkın sokakları dolaşın,
Meydanları, parkları, bulvarları,
Girin mekteplere bakın, mabetlere, meyhanelere,
Gidin dağları dolaşın, kırları, bayırları;
Dağılmamışsa, her cana, her tene,
Dağılmamışsa herkese, her yüze,
Dağılmamışsa, her gönle, her göze
Her başa, her düşe, her yola, her söze,
Dağılmamışsa O, dağılmamışsa
Hem kül’e, hem cüze,
Peki nerede, peki nerede, peki nerede?

16 Mart 2013
Münzevinin Aynaları Kitabı


Cahit Koytak

Bir sap gelincik

Bir sap gelincik iki taş arasında
Bulmuş da boyunu uzatan hızı,
Sallanır durur çiçeğiyle rüzgarda;
Bütün gelinciklerden daha kırmızı…

Metin Altıok

Gelmiş Gelecek Zaman

Gelmiş geçmiş bütün yaşama ustaları
zamanı tarif ediyor bize
uzun ve kırık bir ağızla
söyledikleri her şey denize akıyor
zamansız denize

oysa şiirin çok ilgisi var zamanla
ne hatırlar ne unutur
bir tarihte birinin yaşadığını
bir aşk yaflandığını bir tarihte
yani kaba saba bir anlatımla
saçma duygular yaşadığımız bir mekânda
denizin de zamanlı olduğunu

çünkü Zeynep diye bir kız çocuk
“canavarın zamanı yoktur” demişti
yıllarca araştırdım bulamadım aslını
belki de haklıydı, kimbilir

Turgut Uyar